Category Archives: Szkodniki ziemniaka

Mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana i inne gatunki

Jest to gatunek najczęściej spośród mszyc spotykany i najgroźniejszy. Bezskrzydłe mszyce, długości około 1,8 mm, mają barwę zmienną, przeważnie żółtozieloną lub oliwkową, nogi i czułki jaśniejsze. W niskiej temperaturze pojawiają się mszyce ceglaste lub brudnozielone. Uskrzydlone mszyce mają głowę, tułów, rurki na odwłoku i czułki ciemnobrunatne lub szare, a odwłok intensywnie brudnozielony lub oliwkowy. Na grzbietowej stronie odwłoka widoczna jest duża, ciemna plama, a po bokach drobne plamki. Długość mszycy uskrzydlonej wynosi 1,7—2,3 mm.
Zimują jaja na brzoskwini. Wiosną uskrzydlone mszyce przelatują na różne rośliny zielone, między innymi na ziemniaki w okresie pojawiania się ich wschodów. Na roślinach tych w ciągu lata rozwija się kilka pokoleń mszyc bezskrzydłych, w sprzyjających warunkach bardzo licznych. Rozwój i szybkość rozmnażania się mszyc zależą w dużym stopniu od pogody. Sprzyjają temu ciepłe i niezbyt wilgotne wiosna i lato. Jesienią rodzi się pokolenie mszyc uskrzydlonych, które przelatują z powrotem na brzoskwinię. Tam składają jaja, które zimują. W rejonach o łagodnych zimach mszyca może nie składać jaj, lecz rodzić żywe larwy przez okres zimowy. Niekiedy mszyca przeżywa w ten sposób zimę w szklarniach na różnych roślinach. Opanowane przez mszyce liście i pędy roślin skręcają się i kurczą.
Obok tego gatunku często występuje na ziemniakach mszyca sza- kłakowo-ziemniaczana. Uskrzydlone mszyce tego gatunku mają długość 1,4 mm, na głowie i tułowiu jasnozielone pierścienie, odwłok cytrynowożółty, bez plamek. Mszyce bezskrzydłe, długości 1,2 mm, są owalne, cytrynowożółte.
Mszyce wyrządzają szkody bezpośrednie, wysysając soki z rośliny (szkody te mają najczęściej nieduże znaczenie), oraz pośrednie, przenosząc wirusy powodujące smugowatość, liściozwój, kędzierzawki.
Ziemniaki już od początku rozwoju narażone są na zakażenie wirusem przez mszyce. Dlatego zabiegi chemiczne, które stosuje się w zasadzie w tzw. rejonach zamkniętych produkcji sadzeniaków kwalifikowanych, najlepiej wykonać po stwierdzeniu pierwszych mszyc na plantacji lub zaraz po wzejściu około 80% roślin. Zabiegi należy powtarzać co 14 dni, jeśli mszyce nalatują na pola.
Do opryskiwania zaleca się: Anthio (3 1/ha), Ekatin 25 (1,5 1/ha), Fekama dichlorvos 50 (0,6 1/ha), Tinox 50 (0,75 1/ha), Bi 58 EC (1,0 1/ /ha), Metasystox (i) forte (0,75 1/ha), Pirimor 50 DP (0,5 kg/ha), Nu- vacron 40 (0,75 1/ha), Metation E-50 (0,9 1/ha), Nexion EC 40 (0,3 1/ /ha), Owadofos płynny 50 (0,9 1/ha), Winylofos płynny 50 (0,6 1/ha), Croncton 500 EC (0,6 1/ha). Podane dawki stosuje się przy pierwszym zabiegu. W kolejnych zabiegach należy je zmniejszyć o 40%.

Ziemniak szkodniki- stonka ziemniaczana

Chrząszcz ma około 1 cm długości, barwę żółtą, dziesięć czarnych, podłużnych pasków na pokrywach, a spód ciała pomarańczowy. Larwa jest czerwona, z głową i nogami czarnymi. Żółte jaja składane są w złożach na dolnej stronie liści ziemniaka. Uszkodzone rośliny, zwłaszcza młode, są pozbawione ulistnienia, wskutek czego plon bulw (w przypadku odmian wczesnych) zmniejsza się o 40 do 60%. Odmiany późne zwykle wydają nowe liście, jednak obniżka plonu może sięgać 20%. Zimują chrząszcze w glebie. W końcu kwietnia i w maju wychodzą na powierzchnię i rozlatują się w poszukiwaniu pokarmu. Po kilku dniach żerowania samice składają jaja na dolnej stronie liści. Po mniej więcej 6—10 dniach wylęgają się larwy. Ich rozwój trwa około 20 dni, po czym zagrzebują się w glebie na głębokości kilku centymetrów i przepoczwarczają się. Po 16—20 dniach, zwykle w lipcu, a na północy kraju w sierpniu, młode chrząszcze wychodzą na powierzchnię. Żerują one bardzo intensywnie i po kilkunastu dniach składają jaja na dolnej stronie liści, dając początek następnemu pokoleniu szkodnika. Zapobieganie i zwalczanie. Na niedużych, kilkusetmetrowych polach opłaca się zbierać ręcznie chrząszcze, jaja lub larwy i niszczyć je. Na większych plantacjach w razie masowego wystąpienia szkodnika należy stosować zabiegi chemiczne. Przypadają one na: 1) okres masowego pojawienia się chrząszczy, po przezimowaniu, na wschodach ziemniaków; 2) okres masowego pojawienia się larw I pokolenia, co zbiega się zwykle z pojawieniem się pierwszych larw stadium trzeciego (lipiec); jest to zabieg podstawowy; 3) okres masowego wystąpienia chrząszczy letniego pokolenia (od połowy lipca do połowy sierpnia). Do opryskiwania zalecane są: Gamakarbatox zawiesinowy (1 kg/ /ha), Zolone 35 EC (2 1/ha), Zolone 30 WP (2 kg/ha), Despirol (0,3 kg/ ha), Enolofos 50 (0,75 1/ha), Decis 2,5 EC (0,3 1/ha), Padan 50 SP 1,0—1,5 kg/ha), Unden 50 WP (0,6—1,0 kg/ha), Ipofos 25 (0,8—1,2 1/ /ha) lub Ipofos 50 (połowa dawki), Hostathion 40 EC — (0,9 1/ha), Metofos płynny 30 (3 1/ha), Propotox M płynny (3—4 1/ha), Ripcord 10 EC (0,25—0,3 1/ha), Evisect S (0,25 kg/ha) wskazuje także działanie grzybobójcze. Należy pamiętać, że Gamakarbatoxu nie wolno stosować na odmianę Nysa, gdyż jest ona wrażliwa na ten preparat. Wyższe dawki preparatów zaleca się na larwy starsze i chrząszcze. Despirol wolno stosować tylko raz w roku. Do opylania stosuje się Gamakarbatox pylisty (20 kg/ha) lub Ga- mametox pylisty (25—30 kg/ha). Pędów opryskanych roślin nie wolno używać na paszę.

Mątwik ziemniaczany

Jest to nicień żerujący na korzeniach ziemniaka. Samiec ma kształt nitkowaty, długość około 1 mm. Samica, która zamienia się w tzw. cystę wypełnioną jajami, ma kształt kulisty, średnicę od v 0,6 do 0,8 mm. Cysty są przyczepione do korzeni ziemniaka. W cystach z jaj wylęgają się larwy długości około 0,5’mm, z wyraźnym sztylecikiem. Przy temperaturze gleby 10—12°C larwy opuszczają cysty i wnikają do korzeni ziemniaka. Zaatakowane przez mątwika rośliny rosną słabo, mają pędy cienkie, nieliczne i krótkie. Liście,najpierw dolne, później położone wyżej, żółkną począwszy od wierzchołków. Następnie wierzchołki liści brązowieją i zwijają się ku górze, a całe liście stopniowo zamierają i zwisają. Opanowane przez mątwika korzenie są znacznie mniejsze. Widoczne są na nich białe, złotożółte lub brunatne kuleczki wielkości nasion maku lub łebka od szpilki. Są to cysty mątwika. Często rośliny giną przed kwitnieniem.
Zapobieganie i zwalczanie
Ponieważ cysty mątwika ziemniaczanego znajdują się w ziemi przylegającej do bulw i narzędzi, mogą być łatwo przeniesione na zdrowe pole. Dlatego też trzeba ściśle przestrzegać przepisów kwarantanny wewnętrznej, które zabraniają wywozu ziemniaków z terenów opanowanych przez tego nicienia. Ziemniaków pochodzących z pola zarażonego nie należy przeznaczać na sadzeniaki. W razie konieczności sadzenia bulw z zarażonego pola przeprowadza się dezynsekcję mocząc bulwy przez 5 minut w 1-procentowym roztworze formaliny. Inne środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się mątwika to: niewyrzucanie na kompost odpadków ziemniaczanych pochodzących z zarażonego pola (łęty należy zebrać i spalić); czyszczenie po pracy na zarażonym polu narzędzi i maszyn, kopyt zwierząt i kół ciągników; używanie osobnych worków do przewożenia ziemniaków z zarażonego pola; niekopcowanie zdrowych bulw na zarażonym polu ani bulw z zarażonego pola na terenie wolnym od mątwika; niszczenie samosiewów ziemniaka na polach opanowanych przez mątwika. Na glebach zarażonych w stopniu słabym nie należy uprawiać ziemniaka częściej niż co 3—4 lata, a na zarażonym silnie —co 6 lat. Podczas tej przerwy zaleca się uprawiać konopie, buraki pastewne, trawy, koniczyny, grykę lub żyto.